Telewizja niesie z sobą niewątpliwie dużo dobra: zaspokaja ciekawość poznaw-czą  małych dzieci, umożliwia im oglądanie tego, czego nie widzą w najbliż-szym otoczeniu, rozwija słownictwo, dostarcza pomysłów do twórczości słownej, konstrukcyjnej, plastycznej, muzycznej, ruchowej itp., oddziaływuje na rozwój społeczny i moralny. Jednak pedagodzy i psychologowie biją na alarm. Z badań wynika, że nasze dzieci tylko przed telewizorem  spędzają przeciętnie
4 godziny dziennie i robią to w sposób niekontrolowany. Rodzice najczęściej nie wiedzą,  jakie programy oglądają ich pociechy. Nie zdają sobie sprawy z tego, jakie zagrożenia wiążą się z taką sytuacją:

1. Sceny w filmach zmieniają się bardzo szybko – dzieci nie zatrzymują się dłużej niż 1 minutę na jednej scenie – atakuje to system nerwowy dziecka. Jest ono bombardowane, zalewane bodźcami z zewnątrz, z którymi nie daje sobie rady. Staje się nerwowy.
2. Dzieci przestają umieć słuchać, uważać. Oglądając TV nie muszą sobie nic wyobrażać ( jak to ma miejsce, gdy czytają czy słyszą tylko słowa) – TV daje im gotowe obrazy. Umiejętność słuchania wymaga właśnie zdolności two-rzenia obrazów wewnętrznych. Dzieci stają się bierne – wygasa ich we-wnętrzna aktywność. Dzieje się to w chwili, gdy dziecko przestaje nadążać ze zrozumieniem za programem, a okazuje się, że dzieci rozumieją o wiele mniej z programów TV, niż się sądzi.
3. TV mami zmysły dziecka - oszukuje je. Dziecko nie może niczego dotknąć, widzi coś żywego, poruszającego się i jednocześnie nieżywego, nie może nawiązać prawdziwej relacji z tym, co widzi i z tymi osobami, które widzi. Tymczasem tym, co jest najistotniejsze w rozwoju małego dziecka jest po-znawanie świata wszystkimi zmysłami poprzez działanie.
4. Siedząc przed TV dziecko nie zażywa ruchu, który jest mu niezbędny do rozwoju.
5. Dziecko w wieku przedszkolnym chce doświadczeń, że świat jest dobry. Czy z oglądania TV może zrodzić się takie poczucie?
6. Małe dziecko uczy się przez naśladowanie. Jak ma naśladować to, co widzi na ekranie?. Może naśladować tylko to, co zewnętrzne. A przecież naślado-wanie wymaga wzajemnych relacji – dziecko,,wślizguje się” pod naszą skórę i próbuje czuć to, co czujemy my, wykonując daną rzecz. Przy TV dziecko zdaje sobie sprawę, że nie może naśladować i coś się w nim zamyka. Dziec-ko zaprzestaje wychodzenia na zewnątrz – ku innym, nie bawi się z innymi lub – w skrajnych przypadkach – bawi się tak, jak to widziało na filmie
7. ( nie wyłączając zabaw pełnych agresji ). Trzeba też pamiętać, że dzieciom trudno jest oddzielić fikcję ukazaną na ekranie od rzeczywistości, co może prowadzić do naśladowania zachowań zagrażających zdrowiu i życiu.

Zbadano, że to, co przykuwa uwagę dzieci podczas oglądania TV, to nie-ustanna zmiana dystansu – coś jest raz blisko, raz daleko. Właśnie w takich sytuacjach człowiek przeżywa strach. Im więcej oglądamy, tym więcej się boimy.

Należy mieć świadomość zagrożeń płynących z niekontrolowanego oglądania TV przez dzieci, przeciwdziałać tworzeniu się złych przyzwyczajeń, a wręcz pracować nad tym, by TV mogła wywierać pozytywny wpływ. Trzeba pa-miętać, że prawidłowy sposób odbioru TV przez dzieci to nie tylko oglądanie, ale także wykorzystywanie treści oglądanego programu w dalszych zabawach
i zajęciach różnego typu w domu i poza nim, że niezwykle ważna jest rozmowa na temat programu – bohaterów, ich postępowania, uczenia dystansu do pokaza-nych na ekranie obrazów, które są  przecież fikcyjne, wymyślone i sfilmowane.

1. Rodzice muszą mieć kontrolę nad oglądanymi przez dzieci programami,
2. z czego wynika postulat wspólnego oglądania, aby następnie podjąć dysku-sję, pomóc dziecku zrozumieć treść, wymienić się myślami.
3. Nie należy oglądać telewizji podczas posiłków.
4. Czas odbioru programów TV dla dziecka przedszkolnego nie powinien prze-kraczać 20 minut naraz, a w ciągu dnia – do 45 min. Dla 3 –4 latka dzienna dawka to ok. 30 min. Należy też zwrócić uwagę na porę emisji. Dzieci muszą wiedzieć, że nie mogą oglądać TV po godz. 19.30, a więc po,,Dobranocce”.
5. Oglądanie (TV powinno pozostać w proporcjonalnym stosunku do innych rodzajów działalności dziecka.
6. Należy zapewnić zewnętrzne warunki do dobrego odbioru programu ( zapa-lone światło, odpowiednia odległość i wysokość odbiornika).
7. Dzieci muszą wiedzieć, że rodzice sami panują nad telewizją w swoim życiu, że korzystają z niej w sposób właściwy, dojrzały, czyli: regulują czas na oglądanie, wybierają programy, nie traktują TV jako jedynego sposobu spę-dzania wolnego czasu.

                                                                          
                                                                    Opracowała Małgorzata Kaleta

Literatura:

1. M. Szkop ,,Jak przygotować dzieci do odbioru programów telewizyjnych”- ,,Wychowanie w Przedszkolu” nr 1/1999
2. Wykład Joan Almon (USA)nt. telewizji wygłoszony w Warszawie 14–16.10.1994 r.
3. A Krzemiński ,,Wszyscy stajemy się zombies”-,,Polityka” nr 35  227.07.1994 r.
4. B.C.J. Lievegoed ,,Fazy rozwoju dziecka”

Powrót